Recensie - Goud roem citrus Claire Vaye Watkins




Misschien denk je wel, wat is dit voor een vreemde banner bij een boek dat eerder literair is en sciencefictiontrekjes heeft. Deze foto verwacht je eerder bij een romantische feelgoodroman. Maar voor mij was het juist een heel treffend beeld. Hoofdpersonage Luz is namelijk een kindsterretje en voormalig fotomodel. Bovendien komen de kleuren goud en geel (van citrus) in de foto terug. Vandaar.
Het is altijd leuk om een nieuwe, goede auteur te ontdekken. Goud roem citrus trok ik in de bieb uit de kast. Ik werd beslist niet teleurgesteld!


Over de auteur


Claire Vaye Watkins debuteerde in 2012 met de verhalenbundel Battleborn. Deze is onder dezelfde titel in het Nederlands gepubliceerd. Deze bundel werd zeer goed ontvangen en is beloond met diverse prestigieuze prijzen.
Watkins werd geboren in Californië, waar Goud roem citrus zich afspeelt, maar groeide op in de woestijn van Nevada. Haar vader was jarenlang de rechterhand van de sekteleider Charles Manson die met zijn Familie, zijn sekte, in de Death Valley woestijn in Californië leefde. Elementen uit haar vaders leven zien we terug in Goud roem citrus, dat in 2015 verscheen.

Verhaal

Californië wordt geteisterd door droogte. De grondwaterlagen zijn opgedroogd, er is nergens meer een drupje water te vinden. Hele bossen staan verdroogd te vergaan en een enorme duinenzee slokt het landschap onverbiddelijk op.
De bevolking leeft op rantsoenen 'dieetcola' en op wat er nog op de zwarte markt verhandeld wordt. Geëvacueerden worden geïnterneerd. Luz en Ray hebben besloten in het gebied te blijven. Ze zijn in een verlaten villa getrokken.
Een eigenaardig kind dat op een wel bijzonder vreemde manier onder hun hoede komt, verandert hun relatie volledig.
Ze trekken naar het oosten, in de hoop daar een beter leven op te bouwen. Een merkwaardige gemeenschap zou in de duinen leven, geleid door een soort goeroe.

Watkins speelt met vorm

Goud roem citrus is een boek dat zich niet zomaar in woorden laat vangen. Het is in een gedurfde stijl geschreven, kent tal van bizarre, vervreemdende situaties - soms wordt het haast psychedelisch -en de personages zijn al even kleurrijk en indringend. Wat me vooral aansprak in Watkins' stijl was haar realistische, gedetailleerde, onsentimentele manier van observeren.
Ze dringt daarmee door in haar personages tot in hun diepste lagen. De onderkoelde manier van schrijven is niet zonder humor en oog voor aparte details.
Watkins speelt met de vorm. Sommige delen van het boek bestaan uit lijsten. Soms is er een hoofdstuk dat volledig in dialoogvorm is geschreven, waarbij de personages achteraf commentaar leveren op een gebeurtenis. Er is een boek in het boek, waarin de aan de duinenzee aangepaste dieren in beschreven worden. 'Neo-fauna van de Amargosa Duinenzee'.
Tussen de soms bijzonder beklemmende hoofdstukken in het boek vormen deze bijzondere intermezzo's een welkome afleiding. Bovendien houd ik er wel van, auteurs die een experimentje aandurven.

Levensechte personages

Ray is een surfer met een strafblad die uit handen van de autoriteiten wil blijven en daardoor niet zomaar de staat Californië kan ontvluchten. Luz is brandhout, een losgeslagen ziel die haar vreemde verleden probeert te verwerken en zich aan Ray vastklampt als aan een rotsblok. Twee mensen die totaal verschillend met crisissituaties omgaan. Het kind is een vreemd wezentje, dat nogal apart op situaties reageert. Maar dit wordt nergens echt uitgesproken. De overige personages zijn kleurrijk en solide, zodat we in de nieuwe kanten van de hoofdpersonen leren.

In dit boek is niemand precies wie hij lijkt te zijn, of wie hij zou willen zijn. Het boek gaat dan ook mede over identiteit. Hoe die zich vormt binnen relaties, hoe dat onze perceptie over onszelf beïnvloed. Maar ook hoe we over onszelf denken en hoe dat ons vormt. Hoe onze achtergrond, onze opvoeding meedreunt in wie we zijn. En hoe we niet altijd kunnen worden wie we zouden willen zijn – zelfs niet als een ander ons een spiegel voorhoudt waarin we op die iemand lijken.
Watkins legt dit allemaal niet uit, ze laat het de personages zelf ervaren en zo bouwt ze al die identiteitslagen op. Vaak in losse flarden. Soms in iets meer coherente gedachten.
Ze brengt haar personages in absurde en levensbedreigende situaties die het uiterste van ze vergen, waardoor ze levensgroot in beeld komen.
Wat Watkins ook met onthutsende scherpte laat zien is hoe groepsdenken mensen beinvloedt, ze vormt, en hoe mensen keuzes hebben om de waarheid wel of niet onder ogen te zien.

Prachtige beschrijvingen


De omgeving is zo levensecht beschreven dat je ervan moet hoesten als Watkins je het verdroogde landschap laat zien, de kalkmijnen en de woestijnen. Soms krijgen de beschrijvingen een absurd, haast mythisch aanvoelend karakter. Watkins laat je de nachtmerrie van verdroging zien als een boze droom, een angstaanjagend sprookje, en tegelijkertijd als een levensgevaarlijke realiteit.
 

Kortom


Als je van echt goed geschreven post-apocalyptische literatuur houdt en niet terugdeinst voor extreme droogte en een wat experimentele, indringende schrijfstijl, dan is Goud roem citrus een echte aanrader!

Reacties