Recensie - Allerzielentrilogie Deborah Harkness


 


Misschien een beetje ambitieus, maar ik ga proberen om de hele Allerzielentrilogie in één keer te bespreken. Keek jij als tiener ook zo graag naar Buffy the vampireslayer, maar voel je je inmiddels toch echt wat te oud voor de Twilightserie? Dan is de Allerzielentrilogie geschreven voor jou!

Kennelijk leef ik onder een steen, want hoewel ik altijd op zoek ben naar het volgende goede fantasyboek, was deze serie echt volledig langs mij heen gegaan.
De eerste twee delen viste ik dan ook vorig jaar uit de bak met koopjes bij de plaatselijke Bruna. Ik had geen idee verder, maar tijdreizen naar middeleeuws Londen sprak me wel aan. Als ik het niets vond kon ik de 600 pagina's tellende delen altijd nog als deurstopper gebruiken.
Maar nee, deze trilogie vormt tegenwoordig een pronkstuk in mijn boekenkast. Onlangs kreeg en las ik het laatste deel en ook dat was weer genieten.

De auteur



Deborah Harkness is een historica uit de Verenigde staten. Ze heeft een aanstelling als professor in de geschiedenis aan de University of Southern California in Los Angeles. Ze is gespecialiseerd in de geschiedenis van de wetenschap, alchemie en magie in Europa en heeft een grote kennis van de vijftiende tot en met de zeventiende eeuw. Voor ze aan de Allerzielentrilogie begon, schreef ze enkele zeer goed ontvangen nonfictie-titels binnen haar vakgebied.
Haar romandebuut Allerzielen verscheen in 2011 als 'A discovery of witches'. Het werd vertaald in 34 talen. In Nederland is de serie uitgebracht door Meulenhoff Boekerij BV.

 

Inhoud


Allerzielen


Hoewel de roodharige Diana Bishop uit een oeroud heksengeslacht komt, wil ze daar niets van weten – misschien ook omdat ze de meest incompetente heks ooit is. In plaats daarvan bouwt ze een carriere op als wetenschapper. Bij een onderzoek in de Bodleianbibliotheek in Oxford ontdekt ze een verborgen manuscript, Ashmole 782. Dit manuscript trekt direct de aandacht van de heksen, maar ook demonen en vampiers die zich in de buurt van de Bodleian ophouden. Diana ontmoet de woest aantrekkelijke vampier Matthew en tegen wil en dank – en vooral tegen alle wetten voor bijzondere schepsels in – stort ze zich in een romance, terwijl ze probeert te ontrafelen waarom Ashmole 782 zo belangrijk is, wat er met haar ouders is gebeurd en waarom ze zo'n hopeloze heks is.

De schaduw van de nacht


Diana en Matthew verschuilen zich in het Londen van Elisabeth I voor hun vijanden. Diana probeert haar ontluikende krachten onder controle te krijgen en ontdekt heel wat dingen over zichzelf en hekserij die ze nooit voor mogelijk gehouden had. Intussen probeert Matthew meer te weten te komen over Ashmole 782. De alchemie lijkt antwoorden te bieden, maar roept vooral veel nieuwe vragen op. Maar het leven in 1690 heeft zijn eigen gevaren en Matthew kan zich niet onttrekken aan de verplichtingen die zijn leven uit die periode met zich meebrengt.

 

 

Het boek des levens


In dit deel proberen Matthew en Diana de geheimen van Ashmole 782 eindelijk te ontrafelen. Hun zoektocht voert hen langs hypermoderne laboratoria en oude bibliotheken. Tegelijkertijd moeten ze de vijanden die hun verboden relatie willen verbieden het hoofd bieden. Diana draagt vele geheimen met zich mee. 

Zal het Boek des levens de antwoorden bieden waar ze zo wanhopig naar op zoek zijn? Of zullen ze die antwoorden eerder vinden in het DNA van schepsels? En wat betekent dat voor de heksen, vampiers en demonen?


Bespreking


De schrijfstijl


Als er iets is wat deze trilogie tot zulk heerlijk leesvoer maakt, dan is het de schrijfstijl. Harkness schrijft ontzettend vloeiend en soepel. Ze heeft een makkelijk weglezende stijl met een heerlijk ritme, zonder dat het taalgebruik hinderlijk eenvoudig wordt. Harkness leeft zich uit in de beschrijvingen van interieurs, kleding en allerlei bijzondere details uit zowel de huidige tijd als de historische omgevingen in het boek. Maar ze doet dat op zo'n boeiende manier dat het verhaal daardoor echt tot leven komt.

Een van de sterkste punten in het boek wordt gevormd door de dialogen. Harkness' personages zijn doorgaans erudiet, hebben een scherp verstand en een uitgesproken karakter en in de dialogen zie je dat terug. Ze zijn bij vlagen geniaal gevat en scherpzinnig.
Dit zie je ook terug in de hoofdstukken waarin hoofdpersonage Diana in de ikpersoon verslag doet van haar belevenissen. Het is prettig om het verhaal te volgen vanuit een personage dat over een rijk innerlijk leven beschikt en een gevarieerde en volwaardige vertelstem heeft.

Personages


Zoals gezegd speelt het verhaal zich af in een wetenschappelijke omgeving. Vampiers leven erg lang, en de meesten bouwen gedurende hun leven een enorme kennis op in heel gevarieerde vakgebieden, en bovendien een grote rijkdom.
Zo is hoofdpersonage Matthew niet alleen een vakman met gereedschap omdat hij voor hij vampier werd, timmerman was, maar ook een gevierd geneticus, arts, en biochemicus. Matthew is een vooraanstaande vampier uit een steenrijk geslacht, De Clairmont. Hij is sluw en scherp, maar ook onweerstaanbaar.
Wanneer een mens tot vampier gemaakt wordt, verwerft hij bovennatuurlijke krachten. Het gehoor is extreem scherp en een vampier is enorm sterk en onverwoestbaar. Natuurlijk moet hij wel bloed drinken, of dat van een mens of een dier is, om in leven te blijven. Daarin verschillen de vampiers van Harkness niet zoveel van die in de talloze urban fantasyreeksen. Vampiers leven in ingewikkelde familieverbanden, roedels genaamd, met eigen wetten en gebruiken en het gaat er grof aan toe wanneer een vampier zich niet schikt naar de regels van de roedel. Harkness besteedt veel aandacht aan de onderlinge banden en politieke verwikkelingen en geeft het verhaal steeds ankers in de realiteit waardoor het een grote vitaliteit krijgt.
 
De heks Diana Bishop, wees, opgevoed door haar tantes en historisch onderzoekster, valt als een blok voor Matthew. In Allerzielen kreeg de ontluikende romance soms wel een erg hoog 'knappe vampier/volmaakt Alphamannetje palmt de heldin in en neemt de leidende rol van gids op zich'-gehalte. In de delen erna, als Diana haar eigen krachten leert kennen, worden de verhoudingen gelukkig een stuk evenwichtiger, waardoor de relatie zich misschien wat stormachtiger maar ook volwassener en met meer diepgang ontwikkelt. Gelukkig zien we de kwetsbare kanten van Matthew in die interactie ook steeds meer naar voren komen, waardoor ook dit personage zich ontwikkelt gedurende de serie.

De Allerzielentrilogie herbergt een enorme stoet aan markante personages, en vrijwel iedereen – maar vooral de vampiers – heeft een eigen, vaak verborgen agenda. Hoewel sommige personages uiteindelijk niet te begrijpen zijn, zijn de meesten dat wel, hoewel je ze daardoor zeker nog niet altijd aardig gaat vinden. De belangrijkste personages zijn echter allemaal zo rond geschreven dat je ze wel mag. Ze dragen de boeken echt.

Plot


Ik wil hier geen spoilers geven, lees het boek vooral zelf, maar toch wel wat zeggen over de opbouw van de boeken.
In het eerste boek wordt de spanning vaardig opgebouwd. Je raast erdoorheen, zo graag wil je weten hoe het verder zal gaan met Diana en Matthew. Het verhaal is rijk aan personages en langs verschillende verhaallijnen opgebouwd. De plot kent ook talloze klein zijstapjes, zonder dat de vaart eruit gaat.
Het tweede deel is vooral interessant door het ver uitgewerkte leven in 1590. Heel veel antwoorden krijg je als lezer nog niet, maar de plot is degelijk en de personages zijn interessant.
Talloze kleine historisch feiten worden handig verweven in de serie. Zo blijkt dichter Christopher Marlowe een homosexuele demon te zijn – demonen zijn doorgaans wat excentriek en zeer creatief, waardoor ze vaak een carriere in de kunsten nastreven. Hierdoor brengt Harkness de zestiende eeuw echt voor je ogen tot leven.
Het laatste deel van de trilogie, Het boek des levens, begint met een grote opsomming van de personages die in voorgaande delen aan bod kwamen en vergt daardoor nogal wat van de lezer in het begin. Maar na de eerste moeizame hoofdstukken komt het goed op stoom. Heel wat elementen uit de voorgaande delen worden vaardig in de plot geknoopt, en op vertelgebied is Harkness bijzonder goed op dreef. Wat dat betreft wordt ze ieder boek weer beter.
Wat erg jammer is, is dat naarmate het laatste deel vordert, sommige plotwendingen wel erg makkelijk zijn, de plotlijnen soms niet allemaal even netjes worden afgesloten – soms wordt spanning opgebouwd die dan als een zeepbelletje uiteen spat – en het einde wel ietsje voor de hand ligt.
De kracht van dit laatste deel zit hem dan ook in de verhoudingen tussen de personages en de levendige, soms uitbundige schrijfstijl van Harkness. Er zaten hoofdstukken in met zulke snijdende dialogen dat ik bijna van de bank rolde van het lachen. En alleen al voor de hilarische scene met tekkel Plasje moet je dit boek lezen.
 
 

Conclusie


Alles bij elkaar ben ik maar wat blij dat ik indertijd deze boeken bij de Bruna uit de koopjesbak viste. Wat een ontzettend onderhoudende en intelligent geschreven serie is dit! De gecompliceerde, volwassen romance, het rijke weefsel van plotlijnen vol oorspronkelijke en goed uitgedachte fantasy-elementen en vooral de scherpzinnige schrijfstijl vol humor maken dit tot een topper in de urban fantasy.
 

Nieuwsflash


En er is goed nieuws: onlangs rondde Harkness een manuscript af met de (werk?)titel Marcus. Dus wie weet, misschien is er niet alleen de televisieserie om naar uit te kijken, maar ook een splinternieuw verhaal over heksen, demonen en vampiers?


Reacties