De zangbreker Carolina Trujillo






Hier hebben we weer zon verhaal dat vast niet als fantasy bedoeld is, maar dat voor doorgewinterde fantasyfans een heerlijk uitstapje in een originele vertelwerkelijkheid is.



Tony zit in dalers. Zo begint de achterflap van het fenomenale De zangbrekers van Carolina Trujillo. Dalers houdt in dat hij mensen begeleidt op hun weg naar beneden in het leven. Die begeleiding houdt in, dat hij mensen af en toe een zetje geeft, een duwtje op het verkeerde pad. Op het moment dat ze dan overlijden, mag hij 'cashen.' Alle leed die een persoon gehad of veroorzaakt heeft, mag hij bijschrijven.

Tony is een wezen dat voor mensen onzichtbaar is. Toch kan hij in de echte wereld dingen aanraken, verplaatsen en bewegen. Ook kan hij in de hoofden van mensen kijken, hun gedachten lezen en emoties voelen.



De zangbreker is een bijzonder boek. Ik moest erg aan de schrijfstijl wennen en daardoor bleef het verhaal de eerste hoofdstukken op afstand. Die stijl is heel gedecideerd, met rake observaties en sterke punchlines. Af en toe vond ik de humor wat gezocht, wat stoer.

Tony is het hoofdpersonage van het boek. Hij is ook de verteller, hij schrijft zijn memoires. Dat doet hij voor een 'chef', die we verder niet te zien krijgen, alleen lezen we over de interactie tussen Tony en haar, en ontvangen we informatie uit de tweede hand die Tony van zijn beste vriend Floyd krijgt.

Tony beschrijft in zijn memoires hoe het allemaal verkeerd is gelopen – hij had een gouden toekomst voor zich, maar heeft zich niet aan de strenge regels van zijn onzichtbare soort gehouden.



Hij is een wat chaotische verteller, hij heeft eigenlijk niet zon goed idee hoe zijn verhaal aan het papier toe te vertrouwen.

In het begin leidt dit ertoe, dat je als lezer vrij lang in onzekerheid verkeert, waar het verhaal nu eigenlijk naartoe gaat. Het is niet duidelijk wat Tony is, behalve dat hij een wezen is dat een sturende rol speelt in het leven van sommige mensen.



De bijna aan genialiteit grenzende anekdotische gave van Trujillo, die uiterst beeldend, met oog voor het absurde, bijna achteloos schitterende personages opbouwt en ze in herkenbare maar in de details uiterst bizarre situaties neerzet, zorgde ervoor dat ik het boek toch niet weg kon leggen.

Trujillo is duidelijk een scherp observator. Dat leidt af en toe tot kristalheldere, trefzekere, haast terloopse opmerkingen over mensen. Haar personages zijn dan ook meer dan menselijk, zelfs als ze niet menselijk zijn.



Wanneer Tony op grond van een foutje verbannen wordt naar Zuid-Amerika raakt het verhaal snel in een stroomversnelling. Tony begint zich aan mensen te hechten, aan een familie die hij de Mussen noemt. Hij is eenzaam, mensen trekken hem aan. De relatie die hij echter tot hen heeft is complex, hij helpt tegelijkertijd hun ondergang en aan de andere kant neemt hij hen in bescherming. Dit brengt spanning in het verhaal.

De beschrijving van de Mussen en hun onderlinge relaties, de pooier die in hun leven komt, brengen het verhaal in een stroomversnelling. Trujillo beschrijft de ondergang van zoon 'Bliksem' en zijn vriend 'Houtblok' zo indringend, zo genadeloos en tegelijk in zon poetisch licht, dat het tegelijkertijd ondraaglijk was om verder te lezen en onmogelijk om het boek weg te leggen.

De sfeer in het boek wordt beklemmend, grimmig als Trujillo de ondergang van de Mussen beschrijft. Eerst komt vader Mus om het leven. Dan sterft Houtblok, boezemvriend van Bliksem en vriendje van zus Mercedes. Dan maakt zoon Bliksem zich van kant. Uiteindelijk verliest Mercedes een arm.

Tony is er telkens bij. Om te kunnen 'bijschrijven.' Om de gebeurtenissen waar nodig net zo bij te sturen, dat hij een maximale score kan halen.



Wie een lezer kan laten lachen en huilen tegelijk in zulk trefzeker, soms poetisch, soms keihard proza, maar zonder ook maar een zweem van melodrama, die kan schrijven.



Wat ik jammer vond, waren de kleine inconsistenties in het verhaal. Zo is Tony uit de gratie bij het 'hoofdkantoor'. Daarom wordt hij verbannen naar Zuid-Amerika. Hij heeft nog geen geld om een taxi te bestellen. Vervolgens neemt hij enkele malen een helicopter. Ik kon dat niet plaatsen.

Later in het verhaal blijkt Tony ook ineens over enorme sommen geld te beschikken, zonder enige uitleg.



Ernstiger vond ik dat hij het verhaal in het begin voor een 'chef' schrijft. Echter, op het einde van het verhaal, is het Mercedes zich over de verbannen Tony ontfermt en hem vraagt hem zijn verhaal op te schrijven. Die omslag kwam voor mij zonder uitleg – maar ik heb wellicht wat gemist.



Toch, ondanks deze kleine inconsistenties, leest De Zangbreker als een echte pageturner. Het onopgesmukte stilisme van Trujillo, tezamen met haar wrange humor en de wijze waarop zij haar personages op de huid zit zorgen daarvoor.



De Zangbrekers

Carolina Trujillo

Uitgeverij Querido

Verschenen in 2014


Reacties