Schrijven, herschrijven, personages en angst

Op het moment ben ik soort van opgedeeld: ik ben bezig met het grondig herschrijven van het manuscript van van Deel II van Kronieken van de Eenhoornrijders, en ik ben ook bezig om de laatste hand te leggen aan De Kleine Magie, een jeugdfantasy over een familie van paardenfokkers die moet vluchten nadat de plaatselijke priester ontdekt dat ze over magische vermogens beschikken. Het is een spannend verhaal dat langzaam uitgroeit tot een steeds wonderlijker geheel, en het was op meerdere fronten een bevrijding om te schrijven.

Ten eerste, de hoofdpersonages zijn zo overduidelijk niet mij: ze zijn fel, strijdlustig, daadkrachtig en ze laten zich door niets of niemand van hun doel afleiden. Ze bepalen sterk de koers van hun eigen leven, ondanks de tegenslagen die ze natuurlijk tegenkomen. Dat maakte het boek ingewikkeld om te schrijven, al die botsende belangen en personages die zich nergens door wensen te laten weerhouden, dus ook - vooral - niet door een plot.
En ten tweede gaf dit boek me de mogelijkheid om een bizarre wereld te schetsen waarin allerlei wonderlijke invallen een plaats krijgen, en dat dan zonder dat de plot alle kanten op zwabbert.
Ik ben steeds tevredener over het verloop van het boek. Door over stoere personages te schrijven ben ik stoerder gaan schrijven met als resultaat dat dit boek veel meer dan het vorige is wat ik altijd al wilde schrijven, maar nooit durfde.

Deze keer heb ik een andere insteek gekozen bij het creëren van mijn personages: deze keer heb ik de kracht in mezelf opgezocht en van daaruit een paar sterke personages vorm gegeven. In Vrouwe van Arak waren hadden personages voor het grootste gedeelte (een uitvergroting van) karaktertrekken van mensen in mijn directe omgeving, nu heb ik het bij een aantal personages veel meer over de introspectieve boeg gegooid.
Ik denk zelf niet dat de personages daardoor te veel op elkaar lijken, want ik ben gelukkig een vat vol tegenstrijdigheden. Het heeft wel iets schizofreens om al die personages die afsplitsingen van je eigen karakter zijn, met en tegen elkaar te laten strijden. Het maakt van schrijven een bijzondere vorm van tegen jezelf praten.
En ondanks dat ik enkele ietwat onderontwikkelde karaktertrekken in mezelf naar boven heb getracht te halen ben ik ook niet bang dat ik een stel overtuigende Mary Sue's heb neergezet.
Toch blijft het magie om te zien hoe personages zich ontwikkelen onder je handen, en hoe ze soms zo heel anders uitpakken dan je als schrijver bedoelde. In De Kleine Magie acteert zelfs een personage dat pas bij de eerste herwerking van het manuscript plotseling opdook, maar dat meteen zo'n grote rol voor zichzelf opeiste dat daardoor een aanzienlijk deel van dat verhaal diende te worden aangepast - ik houd van dat karakter, proeflezers, blijf er af!

Deel II van de Eenhoornrijders (zonder werktitel) heeft lang stilgelegen. De eerste versie was al lang geleden klaar, maar iets in mij schreeuwde dat het niet klopte, dat het einde niet het beste einde was dat het verhaal kon hebben. Niet Goed Genoeg.
Gelukkig kreeg ik enkele maanden geleden - heel onorgineel, wat maar weer bewijst dat clichés niet voor niets bestaan - tijdens de afwas de Gouden Ingeving: een echt geweldig einde voor dit verhaal.
Daarna volgde natuurlijk het harde werk. Er schuilt weinig magie in herschrijven.
Ik was van plan het daarna op te sturen naar proeflezers, maar bij het overlezen van de eerste hoofdstukken overviel mij plotseling de rotsvaste overtuiging: dat moet helemaal anders. Vandaar dat die hoofdstukken nu ineens een heel andere volgorde kennen. En dat het verhaal een zootje is dat nog wel enige herstructurering kan gebruiken.
En dat het nog wel enige tijd kan duren voor alles weer onder controle is en het geheel (zodra het weer een geheel is hoor je mij juichen) eindelijk naar kritische ogen kan worden gestuurd.

Chaos is de bodemloze put waaruit iedere kunstenaar zijn inspiratie put, maar je kan er ook door overweldigd raken. Dat gebeurt mij regelmatig: een klamme hand die zich om je keel sluit en het je onmogelijk maakt nog iets van betekenis aan het papier toe te vertrouwen. Help, ik verzuip in verhaallijnen!
Je kunt er allerlei psychologie van de kouwe grond op loslaten, maar ook zonder dat is de diagnose natuurlijk snel gesteld: angst.
Angst is de grond onder veel van onze beslissingen, handelingen, maar het is vooral ook de reden van alle dingen die we niet doen. Zoals het nemen van beslissingen over verhaallijnen zodat de boel weer vlot getrokken wordt. Moet in een half uurtje gepiept kunnen zijn, zou je denken. Maar zo eenvoudig is het natuurlijk niet. Zo eenvoudig is het nooit, en als het dat wel was, dan was schrijven ook niet de fascinerende bezigheid die het is.

Nooit geweten dat het zo eng kan zijn om een manuscript af te ronden, definitief te maken. Ik zie het positief, als een teken dat ik de grenzen van mijn kunnen heb overschreden om dit te kunnen schrijven.

Nu nog de moed vinden om mijn projecten de wereld in te sturen!

Reacties