Ik ben het genre (Vrije vertaling van I am legend)

De laatste tijd wordt er weer veel gepraat over krachtenbundeling in de genrewereld. Nadat een eerder initiatief een stille dood is gestorven, waren er recent weer enkele dappere zielen die de handschoen oppakten. Om verschillende redenen ziet het er niet naar uit dat er op korte termijn een vereniging van fantasy-, SF-, horrorschrijvers en aanverwante speculanten zal plaatsvinden. Tenminste, geen georganiseerde.

Is dat jammer? Ja. Erg? Nee, dat niet. Hooguit een gemiste kans. Maar misschien gloren er gouden bergen in de toekomst. Niet voor 'het genre', maar voor al die auteurs die zich op enerlei wijze al verdienstelijk maken door het schrijven van onderscheidend of entertainend werk.
Zíj zijn het genre. Vergeet dat niet. Al het andere is flauwekul. Behalve dan de uitgevers die het uitgeven, en de lezers die het lezen.

Vaak bekruipt mij bij het lezen links en rechts op het internet van allerlei discussies over 'het genre' een vorm van irritatie: steeds weer duiken er lieden op die menen dat ze schrijvers, uitgevers, en toevallige passanten mogen dicteren wat er moet gebeuren om 'het genre' vooruit te helpen. Daarbij kan iedereen een veeg uit de pan krijgen: de schrijver omdat ie het verkeerde boek schrijft, de uitgever omdat ie de verkeerde boeken uitgeeft... zelfs de lezer is niet veilig.

Ik zou daar een heleboel over kunnen zeggen (en was dat ook van plan), maar dat is niet nodig: Sam Sykes verwoordt het namelijk uitstekend in zijn blog:

http://samsykes.com/2011/02/sam-sykes-hates-you/


Is er echt niet meer te zeggen? Oh, jawel, er is altijd nog wat te zeggen. Bijvoorbeeld dat fantasy werd, en wordt uitgegeven, niet alleen door obscure uitgeverijtjes, maar ook door gerenommeerde huizen als In de knipscheer en Querido. Dat er een groeiend aantal uitgeverijen is dat het waagt om fantasy uit te geven. Dat Nederlandse fantasy hard op weg is om een exportartikel te worden, dankzij de bijzondere inspanningen van een handvol mensen.
En dat er zo links en rechts bijzondere titels worden uitgegeven, ook oorspronkelijk Nederlandstalige.

Meer zeg ik niet. En intussen werk ik stug verder. Niet ter meerdere glorie van 'het genre', want dat bestaat uit een groot aantal individuen, die elk hun eigen stem toevoegen aan het koor, en daarbij niemand rekenschap verschuldigd zijn.

Gewoon, omdat ik het graag doe.

Reacties

  1. Ik schud je de hand want ik doe het ook, heel gewoon, omdat ik het graag doe. ;-)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Tja, het blijft een moeilijke discussie. Aan de ene kant waardeer ik de inspanningen van een aantal mensen om het genre naar een hoger niveau en grotere bekendheid te tillen enorm. Als ik zie hoe fanatiek mensen als W.J. Maryson en Thomas Olde Heuvelt met hun vak bezig zijn dan heb ik daar diepe bewondering voor. Aan de andere kant is het gekrakeel, de gemakzucht van sommige uitgevers (op dit gebied lijkt er overigens wat beweging in de zaak te zitten), de talloze dertien in een dozijn vertalingen en het gebrek aan ambitie bij mensen om boven goedbedoeld amateurisme uit te stijgen soms echt ontmoedigend. Ik kom maar zo weinig in het Nederlands geschreven SF&F tegen die mij ertoe kunnen verleiden om de stapel ongelezen Engelstalige boeken even links te laten liggen (tips zijn alijd welkom) dat ik me soms af vraag of het recenseren van Nederlandstalig werk op Random Comments wel zin heeft. Maar goed, het is hoe dan ook een kwestie van de lange adem. Ik geef het niet op ;)

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ik heb zojuist vernomen dat W.J. Maryson is overleden. Dat plaatst de vorige reactie wel even in een ander perspectief. Hij is absoluut te vroeg gegaan. :(

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Sam Sykes is bij mij weten geen Nederlander - en komt dus niet uit een land dat verzuiling nog altijd hoog in het vaandel heeft staan. In Nederland is het nog altijd hunnie en zullie. (Zijn rant gaat overigens meer om de "is dit wel/geen genre?" discussie, die je vooral bij steampunk aantreft, waarbij meestal de conclusie is "als we niet kunnen definiëren wat steampunk is, dan is alles steampunk, laat de grenzen van het genre dus vervallen (want dan zijn mijn favoriete boeken ook hip)")

    Waar Maryson (met anderen) mee bezig was is niet de ontzuiling van het genre, waar Sam Sykes over schrijft, maar om van binnen uit een krachtige zuil te worden. Van binnen uit: want niemand anders doet het, iedere zuil voor zich en god voor alle zuilen. Het is in Nederland nooit gelukt om vanuit een zuil een andere zuil te veranderen zonder de eigen zuil te veranderen. En om de eigen zuil te veranderen heb je medestanders nodig: krachtenbundeling.

    Al met al is het overgrote deel wat in Nederland aan "genre" gepubliceerd wordt pulp, of het nu van Angelsaksische of inheemse oorsprong is. Het kan véél beter. Natuurlijk zullen er altijd lezers zijn die liever pulpfictie lezen, en uitgevers die daar snel geld mee wilen verdienen, en schrijvers die het niet in zich hebben ooit iets anders te schrijven. Daar is niks mis mee.
    Maar wie wèl meer wil, wordt behoorlijk tegengewerkt door de andere zuilen: "past niet in ons fonds".

    Wist je dat er literaire ondergronds bezig zijn voor "het genre"? Die durven zich niet kenbaar te maken omdat ze dan door hun collega's veracht worden. Sommige literair agenten en uitgevers winden er geen doekjes om: ze doen niet in genre. Om maar te zwijgen van de schrijvers die verzwijgen dat ze genre schrijven. Ik ken zelfs lezers die daar bijna niet voor uit durven komen.
    Dat is toch geen normale situatie? In alle andere landen maakt "genre" (hoe je het ook definieert) gewoon deel uit van "de literatuur". Zie hier: http://bit.ly/eDyeEL

    Het idee is dus om door krachtenbundeling bij "the powers that be" serieuzer genomen te worden. Zodat de prutsers van het genre bij literair agenten, manuscriptbeoordelaars en redacteuren aan kunnen kloppen om zichzelf te verbeteren. Om zo bij meer uitgevers een kans te maken. Zodat het genre in de boekhandel niet meer op een aparte plank achteraf hoeft te staan. En lezers zich niet meer hoeven schamen voor het lezen van Nederlands genre-werk.
    Niet iedereen wil meedoen. Die blijven liever Calimero, zodat ze hun gebrek aan succes kunnen schuiven op tegenwerking in de verzuiling, in plaats van het aan hun eigen gebrekkige talent te wijten.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. @Val: er zijn pareltjes te vinden... En ik verwacht persoonlijk veel van het boek van Nathalie Koch, binnenkort bij Querido, en het debuut van Sophie Lucas bij Mynx. Binnenkort weer enkele recensies op mijn blog van publicaties die ik zeker de moeite waard vind. ;) En inderdaad, de dood van Wim zet alles in een ander licht. Met hem zijn we een van de voorvechters van het genre verloren. Een man in wie zoveel kennis en kunde verenigd was... Hij is te vroeg gegaan. @Schli: ach... Ik zie dat zelfs in ons kleine taalgebied er positieve ontwikkelingen gaande zijn. Misschien niet op een schaal die jou bevalt, of vanuit een hoek die jou bevalt... maar ze zijn er, en ze zijn omiskenbaar in de eerste plaats het resultaat van de inspanningen van auteurs zélf. En daarnaast van de coaches die hen begeleiden, uitgevers die er middelen in willen steken... Ik spreek mij nergens uit tegen de zin van een platform. Ik betreur dat dat er voorlopig niet in zit. Maar ook zonder dat zit fantasy in de lift. Ik spreek mij wel uit tegen lieden die vol van verontwaardigde rechtvaardigheid menen schrijvers af te mogen rekenen op wat ze doen of laten. Dat is niet constructief. Ik heb het forum van Pure Fantasy ooit verlaten wegens de niet aflatende negatieve toon die daar te beluisteren was. Over de kwaliteit van het genre, over schrijvers. Daarbij vermoed ik dat jij een beperkt inzicht hebt in wie waar mee bezig is binnen het genre. En al helemaal niet in welke offers schrijvers zich betrachten om hun muze te volgen. Er zijn er nogal wat die buiten bestaande verbanden om, hun weg zoeken. En zoals je terecht opmerkt: ook zogenaamde 'pulp' heeft bestaansrecht. Het wordt namelijk gelezen. Een deel van het genre zal altijd uit pulp bestaan. Maar die discussie wil ik hier helemaal niet voeren. Een initiatief vanuit Pure Fantasy, ik juich het toe. Wel graag vanuit respect voor wat er al is. Aan zulk een initiatief wil ik graag een steentje bijdragen. Maar dat moet dan wel gedragen worden door mensen die aantoonbare inspanningen verrichten voor het genre en die zich ook in een positie bevinden om het geheel kans van slagen te geven. Adinda

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Jammer, ik had gehoopt dat je het had begrepen.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ander uitzicht op dezelfde uitdaging. Veel succes.

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten