Recensie De scrypturist Paul Evanby


 
De scrypturist is het debuut van Paul Evanby, een auteur waarvan kortverhalen gepubliceerd zijn in diverse toonaangevende anthologieën en tijdschriften, zowel in het Nederlandse als het Engelse taalgebied. Van hem had ik eerder een kort verhaal gelezen. Dat smaakte zeker al naar meer. Maar zelfs mijn hooggespannen verwachtingen zijn overtroffen.

In Revantijn gebruikt men de magie van het woord, scryptuur, om de meest alledaagse dingen als metselwerk te verstevigen, maar ook om sloten te openen en zelfs om een virtuele realiteit mee te vormen. Scryptuurmeesters schrijven in opdracht de benodigde spreuken. Een van hen, Mauric, is met koopmansdochter Unylle op zoek naar schrijftalent.
Zo komen ze in contact met Niskhigoh, een waterwezen dat is verstoten wegens een misdaad en daardoor gedwongen is op land te leven. Nishkigoh is op zoek naar kennis over een bijzonder boek.

Voor een debuut is De scrypturist ongewoon uitgebalanceerd. De beste omschrijving van dit werk is: vakmanschap maakt meesterschap.
Paul Evanby is een auteur die de taal in zijn vingers heeft, en hem gebruikt om er mooie dingen mee te doen. Zijn stijl is uiterst toegankelijk, zonder dat daarmee de nuance geweld wordt aangedaan.

De scrypturist is een zeer gelaagde roman. Evanby schuwt niet om maatschappelijke thema's te behandelen, maar hij doet dit binnen de verhaalwerkelijkheid en vanuit het perspectief van zijn personages, waardoor het werkt.

Evanby wisselt de verschillende verhaallijnen vaardig af. Meeslepend waren vooral de lotgevallen van het personage Nishkigoh, een waterwezen dat verbannen wordt en de zee voor altijd vaarwel moet zeggen. Hier overtreft Evanby zichzelf. De andere hoofdpersonages zijn met zorg en vakmanschap beschreven, maar halen het niet bij de intensiteit van Nishkigoh.

Een minpunt zijn de ingewikkelde beschrijvingen van de verschillende partijen die met elkaar in gevecht zijn, waardoor je als lezer wel erg goed je hoofd erbij moet houden (voor iemand die net als ik uit geestelijke luiheid het liefst naar SF-films kijkt waar de goeien met groen schieten en de slechteriken met roze omwille van de overzichtelijkheid, was het zwaar werk.) Wanneer je als lezer het overzicht over de strijdende partijen kwijtraakt, staat dat de beleving van het verhaal overigens niet in de weg, maar het doorgronden van de plot wel. Een kaart zou hier uitkomst kunnen bieden.

Het verhaal is opgedeeld in drie 'delen'. In de eerste twee neemt Evanby de tijd om de ontwikkelingen te beschrijven. Alle gebeurtenissen worden met evenveel zorg en toewijding beschreven, waardoor het verhaal af en toe wat traag werd - overigens zonder te veel van de lezer te vergen, daarvoor zijn er teveel lijntjes die de interesse levend houden.
In 'deel' drie komt het verhaal echter in een stroomversnelling. Tegelijkertijd worden de personages en de interacties die ze aangaan krachtiger en met meer diepgang beschreven.
De prachtige surrealistische beschrijvingen van een desintegrerende wereld zijn beklemmend. Hier is Evanby op zijn best, en dat is goed.
In de laatste hoofdstukken worden de meest zwaarwegende plotlijnen netjes afgerond, maar het verhaal kent geen gesloten einde, integendeel... het eindigt met een stevige cliffhanger.
Gelukkig is het vervolg, de Vloedvormer onlangs verschenen.

De scrypturist Het levend zwart, Boek 1
Paul Evanby
ISBN: 9789089681461







Reacties